Alarmpoortjes in winkel gaan af: aanhouden op heterdaad?

[Jo24]

Geachte heer/mevrouw,

Ik heb een vraag.

Ik ben mede-eigenaar van een kledingwinkel. De winkel is uitgerust met alarmpoortjes die afgaan wanneer een hardtag wordt gedetecteerd.
Zodra de alarmpoortjes afgaan, wordt de klant terug naar binnen geroepen en wordt een tassencontrole uitgevoerd. Er hangt een bordje aan de deur dat wij tassencontrole uitvoeren. Ook wordt gekeken of de klant zichtbaar kleding van de winkel draagt (de klant hoeft zich niet te ontkleden).

Het komt wel eens voor dat de klant in kwestie weigert om te blijven staan, of inzage in tassen weigert. Ik vraag mij af of hier dan wel sprake is van een heterdaadsituatie om de klant in kwestie aan te houden wegens winkeldiefstal.
Immers, wanneer de alarmpoortjes afgaan heeft het personeel de mogelijke diefstal niet opgemerkt, en kun je je afvragen of er wel sprake is van heterdaad.

Ik word niet veel wijzer van Google; de informatie die daar staat wisselt sterk. Van "je hebt het zelf niet gezien, dus geen heterdaad" tot "het afgaan van de poortjes vormt per definitie de heterdaadsituatie".

Zou iemand mij aan kunnen geven of een weigerachtige klant, die de alarmpoortjes heeft doen afgaan, op heterdaad mag worden aangehouden vanwege winkeldiefstal - zelfs als de diefstal in kwestie niet door ons winkelpersoneel is gezien?

Alvast bedankt voor uw reactie.

Met vriendelijke groet,

Jo24

[zijlvaart67]

Wetstekst

Artikel 27 wetboek van strafvordering
1 Als verdachte wordt vóórdat de vervolging is aangevangen, aangemerkt degene te wiens aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit voortvloeit.

Artikel 128 wetboek van strafvordering
1 Ontdekking op heeter daad heeft plaats, wanneer het strafbare feit ontdekt wordt, terwijl het begaan wordt of terstond nadat het begaan is.
2 Het geval van ontdekking op heeter daad wordt niet langer aanwezig geacht dan kort na het feit dier ontdekking.

Dit spreekt voor zich; een alarmsysteem in de winkel dat een waarschijnlijke diefstal, in diezelfde winkel, signaleert is gewoon nog 'heterdaad' en die persoon is gewoon een 'verdachte', ongeacht of er sprake is van een foutmarge in 't systeem oid..

Nu kunnen we dit nog veel moeilijker maken door te gaan spreken over urenlange achtervolgingen van winkeldieven maar dat maakt 't alleen maar moeilijker en is voor u niet interessant.

[ThunderSTreak]

Gelet op het feit dat veel poortjes ook afgaan zonder dat er sprake is van diefstal ( bijvoorbeeld op een toegangspas/tag van een bedrijf) lijkt mij het uitgangspunt melding poortje = heterdaad niet houdbaar.

[maestro]

Volgens mij is alleen het afgaan van het alarm onvoldoende grond. Middels een test knop kunen winkeliers overigens ook zelf het alarm laten afgaan en dat als reden gebruiken om te vragen of men in iemands tas mogen kijken.
Echter kan de combinatie van waargenomen gedragingen in combinatie met het afgaan van het alarm wel voldoende grond opleveren om een redelijk vermoeden te veronderstellen.

Maar ook ik ken geen concrete jurisprudentie. Echter kun je wel bijvoorbeeld kijken naar Uitspraak: ECLI:NL:GHDHA:2019:853

▶ Toon

Op grond van de mededeling van het winkelpersoneel dat de verdachte en de vrouw eerder een winkeldiefstal hadden gepleegd én het feit dat er de verdachte kennelijk veel aan gelegen was om de tas aan inspectie door [benadeelde partij] te onttrekken, kon bij [benadeelde partij] het redelijke vermoeden ontstaan dat de verdachte zich schuldig maakte aan een strafbaar feit, te weten het voorhanden hebben van een geprepareerde tas, welk vermoeden ook daadwerkelijk ontstond en overigens later terecht bleek te zijn geweest.

Opmerking van moderator MotoRon

Link naar de uitspraak werkend gemaakt

Ik blijf niet gewoon staan maar loop gewoon door. Willen ze de politie bellen dan blijf ik gewoon staan en sta ik op voorgeleiding. De beveiligingsbranche gaf al jaren aan dat het aantal vals alarm rond de 97% ligt. Met de toename van electronische apparatuur zal dat percentage eerder toenemen dan afnemen. Ik heb het niet zo op winkels die willens en wetens een ondeugdelijk middel gebruiken en hun eigen klanten treiteren. Te meer niet daar er ook deugdelijke systemen bestaan die een stuk betrouwbaarder zijn: rfid tags.
Overigens laat ik de alleenstaande winkelier die mij vriendelijk vraagt of hij in mijn tas mag kijken omdat hij zelf even naar achteren is geweest gewoon in mijn tas kijken. Ook dat vind ik niet leuk en niet redelijk, maar ik ben er ook niet op uit om moeilijk te doen.

[zijlvaart67]

Alarmpoortjes bestaan niet om klanten te treiteren, het zijn investeringen waartoe een winkelier zich geroepen voelt omdat anders de winkel wordt leeggeroofd door diezelfde klanten..

Hoe dan ook; ik wacht nog steeds op een arrest dat eea goed kortsluit want dat is 't enige dat belangrijk is; weten waar we staan als rechtsstaat..

[Fer97]

Mijns insziens is een afslaand poortje wel degelijk een aanleiding tot staandehouding. Het poortje dient immers om niet afgerekende goederen te detecteren en dat doen ze wel. Alleen is er soms vals alarm.

Iemand die zich jurist noemt, zou beter moeten weten en niet staandehouding en aanhouding door elkaar moeten halen. Een winkelier of een beveiliger mag nooit iemand staandehouden. (Les 1 bevoegdheden beveiligers)

[Hilde]

Iemand die zich jurist noemt, zou beter moeten weten en niet staandehouding en aanhouding door elkaar moeten halen. Een winkelier of een beveiliger mag nooit iemand staandehouden. (Les 1 bevoegdheden beveiligers)

Hier wil ik als fiscaal-jurist wel even op reageren: als strafrecht-jurist wel ja, als jurist op ieder ander vakgebied: niet.
Een jurist krijgt geen les over bevoegdheden beveiligers.

[maestro]

Als je weet dat ongeveer 97% van de keer dat het alarm afgaat dit onterecht is en je je klanten daarmee voorschut worden gezet is het in mijn ogen treiteren. Ik ben het er mee eens dat de bedoeling van de winkelier anders is. Maar er zijn nog niet eens kwaliteitseisen waaraan ze moeten voldoen. ik kan zo een systeem in de winkel van mijn broer instaleren en dan moet het winkelend publiek maar hopen dat het alarm maar niet 99 van de 100 keer onterecht afgaat.

Een duidelijke uitspraak kon ik nog niet vinden. Wel deze, welke lijkt te suggereren dat het alarm op zich voldoende reden is om iemand aan te houden. https://uitspraken.rechtspraak.nl/detai ... :2017:3645
(Ik ben wat terughoudend omdat de vraag van de rechtmatigheid van de aanhouding niet is gesteld en het hof heel kort de feiten schetst).

[Dorpsjurist]

Ja, dat arrest gaat voornamelijk over het gebruikte geweld en er wordt niet echt gedetailleerd ingegaan op de rechtmatigheid van de aanhouding. Het helpt ook niet dat veroordeelde ook echt iets gestolen bleek te hebben na afloop omdat hij zich zo vreemd gedroeg.

Het hof lijkt het wel met mij eens te zijn dat een detectiepoortje dat afgaat genoeg is voor een verdenking.

Overigens ben ik het helemaal eens met je op het gebied van kwaliteitseisen. De poortjes moeten niet de hele tijd zonder reden afgaan en daardoor klanten lastigvallen. Die garantie is mij in ieder geval inderdaad niet bekend maar wat moet een winkelhouder dan? Camera's in kledinghokjes?

[zijlvaart67]

En we kunnen blijven strooien met veroordelingen:

Parketnummer: 06/940469-11
Er is aangifte [2] gedaan namens de [kledingwinkel], gevestigd [adres] te [plaats]. Uit die aangifte komt, zakelijk weergegeven, naar voren dat op 11 november 2011 een vrouw de winkel uitliep en dat de detectiepoort afging. De vrouw had een jas onder haar eigen jas aan die niet betaald was.

Uit het proces-verbaal van bevindingen [3] komt, zakelijk weergegeven, naar voren dat de politie op 11 november 2011 een melding kreeg van een winkeldiefstal bij de [kledingwinkel] te [plaats]. De verbalisanten troffen in de winkel twee personeelsleden aan. Eén medewerkster vertelde dat, op het moment dat een vrouw de winkel uit liep, de detectiepoort afging. Zij had de vrouw aangesproken en meegenomen naar een aparte ruimte in de winkel. De verbalisanten zijn naar de ruimte gegaan en zagen de hen ambtshalve bekende verdachte [verdachte]. Zij zei direct dat zij dom was geweest en dat zij de jas wilde meenemen zonder deze te betalen. In de zak van de eigen jas van verdachte is een prijskaartje en een zakje met reserveknopen aangetroffen van de weggenomen jas.

De verdachte heeft tegenover de politie verklaard [4] dat zij wilde kijken welke kleding zij wilde hebben en dat zij op dat moment niet voldoende geld had om kleding te kopen.

De verdachte heeft, zonder dat zij voldoende geld bij zich had, een jas gepakt en daarvan het prijskaartje en een zakje met reserveknopen verwijderd en heeft dit in haar eigen jaszak gestopt. Zij heeft de jas van [kledingwinkel] onder haar eigen jas aangetrokken en heeft vervolgens, zonder de jas te betalen, de winkel verlaten. De rechtbank is, gelet op het voorgaande en de aangehaalde bewijsmiddelen, dan ook van oordeel dat de aard van het handelen van verdachte redelijkerwijs geen andere conclusie toelaat dan dat verdachte het oogmerk heeft gehad de jas weg te nemen. Het tenlastegelegde kan derhalve bewezen worden verklaard.

Het detectiepoortje was de enige aanleiding en het leidt gewoon tot een veroordeling..
Ik word alleen maar benieuwder naar jurisprudentie die dergelijke aanleidingen en de navolgende handelingen neersabelt..

[SWAT]

Het afgaan van een poortje is geen zelfstandig bewijsmiddel maar niet meer dan een indicatie middel. Om tot een redelijk vermoeden van schuld aan enig strafbaar feit te komen zal vervolgens iets meer vastgesteld moeten worden. Dat iets hoeft niet zo heel veel te zijn. Een afgaand poort alarm is dus m.i. nog geen grond voor een aanhouding. Als de klant er vervolgens vandoor gaat of elke redelijke medewerking weigert is dat wel voldoende voor het vaststellen van een "vermoeden" en dus grond voor een aanhouding.
Voor een rechtmatige aanhouding hoeft nog niet bewezen te zijn dat een strafbaar feit heeft plaatsgevonden. Een aanhouding kan nog steeds rechtmatig zijn geweest als het opvolgende onderzoek geen bewijs heeft opgeleverd.
Overigens legt de rechter de lat voor een rechtmatige aanhouding door een (goedwillende) burger minder hoog dan voor de opsporingsambtenaar. Die laatste wordt immers als beter juridisch onderlegd beschouwd.

[MotoRon]

Opmerking van moderator MotoRon

We zitten in het gastendeel. Zullen we proberen ons te beperken tot berichten die bijdragen aan de beantwoording van de vraag van TS?

Zou iemand mij aan kunnen geven of een weigerachtige klant, die de alarmpoortjes heeft doen afgaan, op heterdaad mag worden aangehouden vanwege winkeldiefstal - zelfs als de diefstal in kwestie niet door ons winkelpersoneel is gezien?

[SWAT]

Het antwoord op de vraag van Jo24 is ja. Er is voldoende aanleiding om te komen tot het vermoeden van het gepleegd zijn van een strafbaar feit en dus behoort een aanhouding tot de opties.

[Dorpsjurist]

Dat beaam ik helemaal. Iedereen weet namelijk waar die poortjes voor zijn. Het kan zijn dat mensen het irritant vinden dat ze soms afgaan terwijl iemand echt niets gestolen heeft. Als je dan gewoon even blijft staan, is er niets aan de hand. Als je dan wegloopt en alle medewerking weigert zie ik niet wat dichterbij een mogelijke heterdaad komt en daarvoor moet je in een kledingwinkel dus mensen uit gaan kleden.

Er zijn meer technologische hulpmiddelen in omloop die ook niet 100% betrouwbaar zijn en die best als irritant kunnen worden ervaren. Een willekeurige blaastest kan ook vervelend zijn als je nooit drinkt en je weet dat het apparaat niet in alle gevallen betrouwbaar is. Deze week heb ik nog uitgelegd dat speekseltesten bijvoorbeeld niet altijd betrouwbaar zijn.

Het doel van het controlemiddel is iedereen duidelijk. Dat mensen het irritant kunnen vinden dat zo'n poortje niet altijd helemaal accuraat is doet daar niets aan af. Dit weten mensen ook. Als mensen dan gaan rennen, dan lijkt mij duidelijk dat iemand iets te verbergen heeft.

Misschien zou jij nooit uit stelen gaan. Ik ook niet. Er zijn echter mensen die dat wel doen. Is het dan niet fijn dat er een detectiemiddel bestaat waardoor je je niet hoeft uit te kleden of tegenover de politie te verantwoorden?

De meeste rechters zijn het met mij eens dat een aanhouding in dat geval terecht is. Meerdere mensen zijn al met uitspraken gekomen waarin dit het geval werd geacht door de politierechter en ook door het hof.

Meer kan ik er niet meer van maken. We zijn nu met wetsartikelen en gevallen uit de praktijk van geuniformeerd prsoneel aan het strooien die TS niet kent en hem ook niet gaan helpen.

TS ziet iemand die mogelijk van hem gestolen zou kunnen hebben en vat hem bij de kraag. Ik durf te vragen of iemand van jullie in plaats van de mogelijke winkeldief hem zouden arresteren in een dergelijk geval.

[maestro]

Dat iemand mogelijk gestolen zou kunenn hebben is geen criterium, dat geldt voor iedere klant. Je moet een redelijk vermoeden hebben. Ik zou zoveel strafrechtelijk als civielrechtelijk de winkel aanpakken. Strafrechtelijk omdat er geen sprake is van een redelijk vermoeden. Waarbij ik niet verwacht dat er een straf wordt opgelegd omdat zoals WAT al aangaf fouten van burgers hier minder zwaar wegen. Maar ik zou wel een uitspraak van de HR op dit punt op prijs stellen omdat er geen enkele verdenking ontstaat door het afgaan van het alarm.
Civielrechtelijk is het al zo dat de winkeleigenaar aansprakelijk kan worden gesteld, met schadevergoedingen tussen de ongeveer 75 en 250 euro.. Misschien moet er een stichting alla SODA worden opgericht die winkeliers aan sprakelijk gaat stellen voor het onterecht afgaan van het alarm. Het probleem is namelijk dat veel mensen niet weten dat zij de winkelier aansprakkelijk kunnen stellen.
Ik vraag me af of winkeliers als zij met de gevolgen worden geconfronteerd het winkelalarm dan nog steeds zo geweldig vinden.