Rechten van getuigen inz. proces-verbaal

[Lichtenberg]

Goedenavond,

Ik ben al lang een trouw lezer maar ik heb in het verleden nog niet echt een reden gehad op een topic te openen. Ik zat echter met een vraag die u waarschijnlijk het best kunt beantwoorden.

Eind vorig jaar was ik getuige van een strafbaar feit. Rond middernacht, nadat ik een vriend naar de tramhalte had gebracht - zij is daar niet goed bekend en het was immers al laat - zag ik een kleerkast totaal door het lint gaan. Uit wat hij schreeuwde maakte ik op dat hij een conflict had met een lokale winkelier. Hij trachtte schade aan de winkel toe te brengen en besloot daarna vervolgens ook maar in te beuken op motorfietsen en bromfietsen van derden. Deze zijn daarbij flink beschadigd geraakt. Omdat de man een gevaar leek voor zichzelf en anderen en ik als lichte motorfanaat zelf weet hoe hoog die schade op kan lopen, ben ik een blokje omgelopen zodat hij mij niet kon zien of horen. Ik heb toen 112 gebeld; mijn vriendin was op dat moment de tram al ingestapt en ik zou de enige getuige zijn geweest. Ik vervul vervolgens mijn burgerplicht.

De vogel was daarna al snel vervolgen in een tram die de andere kant op rijdt, maar de politie heeft hem toch kunnen aanhouden. Een heterdaad zou niet meer mogelijk zijn echter volgens de dame aan de telefoon, dus mij was gevraagd om, indien mogelijk, op de plaats delict te blijven om de politie te woord te staan. Logisch ook, want er is natuurlijk in principe niemand die kan bewijzen dat ik niet de dader zou zijn. Tien minuten later arriveren twee agenten die mij zeer netjes te woord staan en gaf ik een signalement dat bijna exact overeen kwam met de persoon die aangehouden was. Ik heb ze ook nog even op enkele beschadigde motorfietsen gewezen en aangegeven dat voordat deze man door het lint ging, deze nog geen schade hadden. De agente maakte notities terwijl de mannelijke agent mij vragen stelde. Zij zei dat ze er een proces-verbaal van ging maken en vroeg mij na afloop het te lezen en te tekenen om te bevestigen dat zij het accuraat heeft opgeschreven.

Nou, perfect. Burgerplicht gedaan en hopelijk een vandaal van de straat gehaald. Maar toen begon het me te dagen...

Ik ben op hoogte van mijn functie - wetenschappelijk onderzoeker op het gebied van rechts-extremisme - al meerdere malen bedreigd door gevaarlijke gekken. Deze man kwam enorm gevaarlijk op mij over en het lijkt mij dat in het geval van een mogelijke strafzaak de man of zijn advocaat dus wel dat proces-verbaal krijgt te lezen. Met mijn naam erin.

Dat is de achtergrond. Mijn vragen zijn als volgt:

- Is, in uw ervaring, wat ik gedaan heb gevaarlijk en kan dat gevolgen hebben?
- Is het standaard procedure om een getuige een kopie mee te geven van een proces-verbaal? Ik kan mij namelijk niet meer herinneren wat ik exact gezegd heb en voor mijn eigen gemoedsrust zou ik dat wel prettig gevonden hebben. Hoe maakt u, als agent, die afweging?
- Is het, nu ik dat niet in mijn bezit heb, mogelijk om een kopie op te vragen en zo ja, bij wie moet ik dan zijn?

Hartelijk dank voor uw tijd.

[SWAT]

Het gebeurt zelden dat een getuige, zeker in een eenvoudige zaak als dit lastig gevallen wordt door een verdachte. Dat zou ook diverse nieuwe strafbare feiten op kunnen leveren voor de verdachte.

Een getuige heeft geen recht op een kopie van zijn of haar verklaring en ook geen inzagerecht is het opgemaakte proces verbaal.

[Proost]

- Is, in uw ervaring, wat ik gedaan heb gevaarlijk en kan dat gevolgen hebben?

Nee, het gebeurd zoals gezegd maar zeer zelden. Zoals een oud gezegde luidt: "De mens lijdt het meest van het lijden dat hij vreest". Ik zou me er niet druk over maken.
Als u in een dergelijke situatie een aanleiding heeft om te vermoeden dat een verklaring afleggen gevaarlijk voor u kan zijn kan in sommige gevallen een domicilie adres gekozen worden. Dit is doorgaans die van uw werkgever of het politiebureau of iets dergelijks. In dit geval lijkt me dat niet nodig.

- Is het standaard procedure om een getuige een kopie mee te geven van een proces-verbaal? Ik kan mij namelijk niet meer herinneren wat ik exact gezegd heb en voor mijn eigen gemoedsrust zou ik dat wel prettig gevonden hebben. Hoe maakt u, als agent, die afweging?

De agent noteert uw verhaal wat u verklaart gezien te hebben. U heeft deze kunnen inzien in concept; het kladje wat u getekend heeft.

[Lichtenberg]

Dank voor uw reactie, beiden!

[Skipperje]

Opmerking van moderator Skipperje

Dan is het tijd voor een slotje